ŁUCZYCE

Nazwa Łuczyce po raz pierwszy pojawia się w dokumentach źródłowych w 1309 roku. Jej nazwa mająca charakter nazwy patronimicznej wywodzi się od nazwy osobowej pochodzenia chrześcijańskiego - Łuka, będącej przekształceniem imienia Łukasz (łac. Lukas ).

Już na początku XIV wieku były Łuczce miejscowością , której właściciele należeli co najwyżej do średniozamożnej grupy rycerstwa. Przez długi okres czasu własność ziemska na terenie Łuczyc była mocno rozdrobniona pomiędzy kilka rodów rycerskich. Jedną z takich rodzin była mających dobra w Łuczycach była rodzina Niedźwieckich, której kariera rozpoczęła się u schyłku XIII wieku. Z tej to rodziny wywodził się Andrzej z Łuczyc. Był on jednym z pierwszych znanych z imienia Polaków studiujących na Uniwersytecie Paryskim. Studiował tam prawdopodobnie pomiędzy 1310 a 1317 r. Andrzej z Łuczyc to także jeden z najbliższych współpracowników zasłużonego dla sprawy zjednoczenia Polski arcybiskupa gnieźnieńskiego Jakuba Świnki. Jego osoba kilkakrotnie wymieniana była w bullach ówczesnych papieży. Posiadał także jedną z największych bibliotek prywatnych w XIV- wiecznej Polsce.

Pośród właścicieli ziemi w Łuczycach w drugiej połowie XIV wieku co raz bardziej na znaczeniu zyskuje rodzina Szafrańców. U schyłku tego stulecia a szczególnie w pierwszych dekadach XV stulecia Szafrańcowie są już jedną z najpotężniejszych polskich rodzin możnowładczych ( do nich należał m.in. słynny po dziś dzień zamek w Pieskowej Skale).Twórcą potęgi tego rodu był Piotr I Szafranie z Łuczyc. Ważną rolę w dziejach samych Łuczyc odegrał Tomasz Szafraniec z z Łuczyc. On to znacząco powiększył majątek rodowy w tej miejscowości m.in. po przez utworzenie nowego folwarku. On też doprowadził do zmiany zapisów prawnych w wyniku czego „dziesięcina” z majątku Szafrańców w Łuczycach przekazana została na rzecz kościoła parafialnego w Luborzycy.

Po śmierci Piotra II Szafrańca w 1437 r. majątek rodziny w Łuczycach przeszedł na przedstawiciela bocznej gałęzi rodziny Stanisława z Młodziejowic (Młodziejowskiego). W posiadaniu tej rodziny część majątku ziemskiego w Łuczycach pozostała prawdopodobnie do lat trzydziestych XVI wieku , kiedy to zmarł bezpotomnie Andrzej Młodziejowski. Warto jednak pamiętać, iż Młodziejowscy już wcześniej rozsprzedawali łuczycki majątek. Wśród jego nowych współwłaścicieli znaleźli się u schyłku XV w. m.in. bracia Jakub i Przedbór z Koniecpola oraz referendarz królewski Walenty Dembiński. To najprawdopodobniej jedna z gałęzi rodu Dembińskich (pisząca się jako Dębińscy) przejmie w XVII stuleciu w całości majątek ziemski w Łuczycach i uczyni go swoim „gniazdem rodowym” (m.in. Samuel Dębiński -1629 r.).

Wydarzenia Insurekcji Kościuszkowskiej 1794 roku na trwałe wpisały się w tradycję i pamięć mieszkańców Łuczyc. Fakt miał nie tylko związek z wysoce prawdopodobnym udziałem grupy wywodzących się z Łuczyc chłopów w oddziałach kosynierów Tadeusza Kościuszki ale i przekazywanym z pokolenia na pokolenie podaniem jakoby Bartosz Głowacki wywodził się z tejże miejscowości. Dziś wiadomo już, iż chłopski bohater pochodził z Rzędowic, wiadomo także skąd wzięło się wyjątkowe w Łuczycach przywiązanie do tej postaci. Otóż z Łuczycami, związała swoje życie najmłodsza córka bohatera bitwy pod Racławicami – Justyna, która wyszła za mąż za pochodzącego z tej miejscowości Szymona Błahuta (lub Bławuta).

Po III rozbiorze Rzeczypospolitej, Łuczyce znalazły się pod panowaniem rosyjskim, w roku 1827 liczyły one 47 domostw i 264 mieszkańców.

Ważną datą w dziewiętnastowiecznej historii tej miejscowości jest rok 1864, kiedy to wprowadzona zostaje w życie carska reforma uwłaszczeniowa. W jej wyniku częściowej parcelacji ulega ówczesny majątek ziemski w Łuczyc.

Początek XX wieku (lata 1905-1907) przyniósł Łuczycom szereg wystąpień chłopskich, podczas których podnoszone były zarówno kwestie narodowe jak i społeczne.

Wśród właścicieli tego majątku w XIX i XX wieku pojawiają się m.in. rodzina Jagnińskich oraz rodzina Unrugów , w posiadaniu której Łuczyce pozostają aż do 1945 r.(ostatnim właścicielem był hrabia Władysław Unrug).

W okresie międzywojennym (1918-1939) nastąpiło w Łuczycach znaczne ożywienie lokalnej działalności społecznej. Rok 1919 to powstanie pierwszej szkoły w tej miejscowości ( w 1932 była to szkoła trzyklasowa do której uczęszczało 91 uczniów). Z kolei 23 marca 1927 roku założona została w Łuczycach Ochotnicza Straż Pożarna, której pierwszym naczelnikiem został Piotr Wilk. Wielkim wydarzeniem w międzywojennych dziejach Łuczyc była wizyta ówczesnego Prezydenta Polski Ignacego Mościckiego 24 listopada 1934 r. Związana ona była z otwarciem nowo wybudowanego odcinka linii kolejowej Kraków – Tunel. Wybór Łuczyc na miejsce uroczystego jej otwarcia związany był z faktem wybudowania w tej miejscowości dużej stacji przeładunkowej.

W okresie II wojny światowej były Łuczyce ważnym miejscem działalności konspiracyjnej. Wielu żołnierzy niepodległościowego podziemia zarówno walczących zarówno w szeregach Armii Krajowej jak i Batalionów Chłopskich wywodziło się właśnie z tej miejscowości. Tutaj działał m.in. partyzancka drużyna kolejowa, dowodzona przez Józefa Nowotnego. Pomimo wzmożonej niemieckiej ochrony policyjno-wojskowej stacji kolejowej w Łuczycach oddziały partyzanckie podejmowały akcje dywersyjne skierowane przeciwko niemieckim pociągom transportowym. Taka akcja podjęta został m.in. 28 lipca 1944 r.

Po zakończeniu II wojny światowej i wprowadzeniu w życie dekretu o reformie rolnej majątek ziemski w Łuczycach został rozparcelowany. Ziemia w zdecydowanej większości została przekazana małorolnym i bezrolnym okolicznym chłopom. Tylko nieznaczna jej część przejęta została przez władze państwowe i przekazana, nieistniejącemu już Liceum Spółdzielczemu, które zostało utworzone.

Dziś w Łuczycach nadal istnieje szkoła, działa Ochotnicza Straż Pożarna a także powstałe w latach powojennych Koło Gospodyń Wiejskich i klub sportowy „Kosynierzy”.